Ngày 05/8/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 217/2025/NĐ-CP quy định về hoạt động kiểm tra chuyên ngành. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày ký ban hành. Theo đó, nhiều quy định tại Nghị định đã có sự thay đổi, đặc biệt là về nguyên tắc, thẩm quyền, trình tự thủ tục kiểm tra và xử lý vi phạm. Chính phủ cũng đã giao “Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước có trách nhiệm tổ chức kiểm tra việc chấp hành chính sách, pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý của mình theo quy định của pháp luật”, giao Tổng Thanh tra Chính phủ “hướng dẫn thi hành Nghị định này”, “trong trường hợp cần thiết, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ ban hành quy trình kiểm tra chuyên ngành theo yêu cầu quản lý nhà nước của ngành, lĩnh vực”.

Qua theo dõi, hiện một số cơ quan quản lý nhà nước trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đang triển khai thực hiện hoạt động kiểm tra chuyên ngành theo chức năng, nhiệm vụ và phục vụ cho hoạt động quản lý nhà nước. Trong thời điểm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp với nhiều quy định chưa được cập nhật kịp thời và chưa có các văn bản hướng dẫn cụ thể về hoạt động kiểm tra chuyên ngành, khi tiến hành kiểm tra chuyên ngành cần bám sát nguyên tắc, thẩm quyền và trình tự thủ tục kiểm tra theo quy định tại Nghị định 217/2025/NĐ-CP. Cụ thể:

Thứ nhất, tuân thủ 06 nguyên tắc theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Nghị định 217/2025/NĐ-CP:

(1) Tuân theo pháp luật, khách quan, kịp thời, chính xác;

(2) Bảo đảm không chồng chéo, trùng lặp giữa:

- Hoạt động thanh tra, kiểm toán nhà nước của cơ quan có thẩm quyền;

- Hoạt động kiểm tra chuyên ngành của cơ quan có thẩm quyền kiểm tra chuyên ngành khác;

(3) Bảo đảm sự phối hợp với các cơ quan liên quan; không gây cản trở, ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của đối tượng kiểm tra chuyên ngành;

(4) Thẩm quyền kiểm tra được xác định trên cơ sở nguyên tắc của hoạt động quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực và theo địa bàn, lãnh thổ;

(5) Ưu tiên tiến hành kiểm tra trực tuyến, từ xa dựa trên dữ liệu điện tử;

(6) Miễn kiểm tra thực tế với doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tuân thủ tốt quy định của pháp luật.

Thứ hai, về thẩm quyền hoạt động kiểm tra chuyên ngành được quy định tại Điều 6 Nghị định 217/2025-NĐ-CP. Theo đó, người được giao nhiệm vụ kiểm tra chuyên ngành hay còn gọi là người /cá nhân có thẩm quyền kiểm tra chuyên ngành được quy định như sau:

Thứ ba, về trình tự thủ tục kiểm tra chuyên ngành thực hiện theo quy định tại Chương III Nghị định 217/2025/NĐ-CP. Theo đó, về trình tự cơ bản gồm các bước như sau:

Bước 1: Người có thẩm quyền quy định tại Điều 6 của Nghị định 217/2025/NĐ-CP ban hành quyết định kiểm tra chuyên ngành trên cơ sở 03 nội dung theo quy định tại Điều 11 của nghị định:

“a) Khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc sự cố, sự kiện, dấu hiệu bất thường theo quy định của pháp luật chuyên ngành;

b) Theo chỉ đạo của Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước; theo yêu cầu, đề nghị của cơ quan, người có thẩm quyền;

c) Theo kế hoạch kiểm tra chuyên đề (nếu có)”.

Bước 2: Xây dựng và ban hành Kế hoạch tiến hành kiểm tra: Người được giao làm Trưởng đoàn kiểm tra chuyên ngành có trách nhiệm xây dựng, ban hành kế hoạch tiến hành kiểm tra chuyên ngành trình người ra quyết định kiểm tra phê duyệt. theo quy định tại Điều 14 của Nghị định.

Bước 3: Tiến hành kiểm tra và xử lý vi phạm theo quy định tại Điều 15 của Nghị định.

Ngoài ra, Nghị định 217/2025/NĐ-CP còn quy định rõ 06 hành vi nghiêm cấm đối với người có thẩm quyền kiểm tra chuyên ngành. Đồng thời, người có thẩm quyền kiểm tra chuyên ngành có thể yêu cầu hoặc đề nghị cơ quan thanh tra có thẩm quyền tiến hành thanh tra khi cần thiết; nếu có dấu hiệu tội phạm thì kiến nghị khởi tố và chuyển hồ sơ vụ việc, tài liệu có liên quan đến cơ quan điều tra để xem xét, quyết định việc khởi tố vụ án hình sự theo quy định của pháp luật.

                                                                   Nguyễn Thị Mỵ-PTP NV7

                                         (Nguồn NĐ 217)